Een woud van kapstokken
door Aart van Dragt
Op nieuwjaarsdag 2009 besloten we rondje rond de Kralingse Plas te maken. De ijspret beperkte zich tot een kleine uithoek met een koek en zopie kraam. De grote plas strekte zich als een grote leegte uit. Hier en daar een wak vol eenden, ganzen en zwanen en daarom heen groepten de meerkoeten die toekeken naar alle drukte in het wak. Maar ons verbaasde het meest dat er geen schaatser te zien was. Toen viel ons oog op de kale bomen langs de plas..
Uit de berichtgeving had ik begrepen dat het ongeval bij het strandbad had plaats gevonden. Zo te zien was de boomverzorger nadat hij de "schuldige" populier van zijn takken ontdaan had er nooit meer mee opgehouden. De hoogwerker stond nog op de parkeerplaats. Van bijna alle populieren in het gebied was een deel van de takken ingekort. Een woud van kapstokken resteert. Niet alleen nabij het strandbad maar ook aan de oostzijde van de plas. Overal blonken verse zaagwonden aan de bomen ons tegemoet. Vooral de bomen langs het pad hadden het moeten ontgelden. Aan de zuidkant van het bos, in de omgeving van de manege, was de tachtig jaar oude en zeer dikke populier, die daar een kruispunt van paden markeert, eveneens te grazen genomen. Wat zonde, maar wel begrijpelijk. Uit zulke oude populieren valt wel eens een tak. Aan de andere kant de bomen staan er nog!
Maar hoe zou dat in Ridderkerk zijn aangepakt? De ervaring leert dat in Ridderkerk bomen in een park in het algemeen slechts eenmaal met de kettingzaag kennismaken. Met uitzondering van het soms opsnoeien van lage hangende takken. Een zwaar gesnoeide boom moet regelmatig worden verzorgd. Zo'n boom laat uit nood op niet geplande plaatsen takken ontspruiten die gebrekkig hechten aan de oude takken. Als ze verder uitgroeien kan deze aanhechting de last op een zeker moment niet meer dragen en daarom zal er opnieuw een boomverzorger langs moeten komen. Aan de andere kant kan een oude boom door verminderde vitaliteit zijn grote kroon soms niet meer onderhouden en dan ontstaat dood hout met takbreuk tot gevolg. Op het inkorten van de langste takken reageert zo'n boom, als er verder niets aan de hand is, met nieuwe takken en ontstaat een nieuw evenwicht met een kleinere kroon. Zo blijft een oude boom behouden. Maar een boom omzagen kost enkele tientjes een boom behandelen om hem langer te laten meegaan kost veel meer. En daar blijft het vaak niet bij.. En op een plaats met zoveel bomen mist men er niet zo snel eentje.
Maar hoe staat het met bomen in de wijk? Bomen in de wijken van Ridderkerk zijn gemiddeld niet ouder dan twintig jaar. Bomen in de wijk hebben het niet gemakkelijk. Vooral bodemverdichting door het verkeer zorgt voor zuurstof, vocht en voedsel gebrek bij bomen en daarmee voor gezondheid problemen. Zo'n boom wordt eenvoudig zonder veel drukte vervangen door een jong exemplaar. Pas bij het verwijderen van bomen ouder dan vijftig jaar kan een gemeente veel reacties verwachten. Maar weinig bomen in onze woonwijk halen echter deze leeftijden. Uit onderzoek is gebleken dat groen in de wijk belangrijk is voor onze gezondheid. Oudere bomen in de wijk hebben daar een belangrijk aandeel in. Hierop zouden we zuinig moeten zijn. Maar dat kost geld. En als er een afweging moet worden gemaakt tussen het behoud van de boom en dus een onderhoudsbeurt en vervanging door een nieuwe jonge boom dan zien we dat toch vaak voor het laatste wordt gekozen. En dat is meer dan jammer. Ik droom dat op een toplocatie een markante tachtigjarige Ridderkerkse populier door een boomverzorger van zijn dode hout wordt ontdaan opdat hij weer jaren mee kan gaan. Helaas zal ik nog minstens dertig jaar moeten wachten..
Naschrift: Op 2 januari 2009 een gemeentelijke lijst in het Ridderkerkse huis aan huisblad "de Combinatie" van verleende kapvergunningen voor 199 bomen in het openbare groen. 1Boom was van de lijst geschrapt omdat omwonenden in actie kwamen voor het behoud van de boom. Deze boom krijgt een flinke snoeibeurt.
