Monumentale bomen in Ridderkerk

Aart van Dragt

In een eeuw tijd is Ridderkerk veranderd van een boerendorp met langs de rivieroever een beginnende industrie tot een voorstad van Rotterdam met ca. 47000 inwoners. Dit had grote gevolgen voor het landschap. Behoudens het gebied rond Huys ten Donck is weinig behouden gebleven. Met uitzondering rond de kerkring zijn er weinig panden te vinden die ouder zijn dan honderd jaar. In een gebied dat de afgelopen eeuw zo grondig op de schop is gegaan, is het niet te verwachten dat daar veel oude bomen zijn aan te treffen.

Een plek met een oude bebouwing is ook de lagendijk. Daar staat op nummer 88 voor de boerderij Bouwlust, volgens het hekwerk van 1741, een kolossale rode beuk. Een beuk met rode bladeren werd pas in de 17e eeuw ontdekt. Landgoed eigenaren planten graag zo'n zeldzaamheid aan. Later namen andere notabelen dit voorbeeld over. Een rode beuk kreeg in de volksmond de naam notarisboom. Misschien wel eens gezien, een in verhouding kleine villa met een grote rode beuk in de voortuin. De rode beuk aan de Lagendijk is zo fors gegroeid dat de nabij gelegen grote eik van hem af buigt in een poging aan de schaduw van de beuk te ontsnappen. Door de concurrentie heeft eik geen tijd gehad om zijn takken breed uit te spreiden. Hij heeft getracht zo snel mogelijk omhoog te groeien om voldoende zonlicht te blijven ontvangen. Een concurrentie slag die de eik aan het verliezen is. Aan de dode takken en de plukjes bladeren aan het uiteinde van de takken is af te lezen dat de eik in een slechte conditie verkeert. Ook de rode beuk zit een beetje dun in zijn bladeren wat aangeeft dat de conditie van de boom niet optimaal is. Aan de achterzijde van de beuk staat nog een bijzonderheid. Een zgn. treures. Als een waterval hangen de bladeren van de es omlaag. Aan de voet is de wortelhals opvallend zichtbaar. Waarschijnlijk is de es op deze plaats geënt. Daarbij is een tak van een treures op de wortel van een gewone es met entwas vast gezet en zijn samen uitgegroeid. (Ook de rode beuk is meestal geënt op de onderstam van een gewone beuk.) Voor wie wil vergelijken en wil weten hoe een gewone es er uit ziet, staat er een aan de andere kant van het toegangspad. Het is een fors uitgegroeide boom meestal duidelijk voorzien van de gevleugelde zaden. Een es heeft vaak een hoge stam en door het lichte bladerdak wil het gras er nog goed onder groeien. De takken van de beuk hangen naar beneden en vormen een scherm om de stam tegen de zon te beschermen. Nu lijkt het net een prieeltje waar je een zitje neer zou kunnen zetten. Misschien is het ooit zo geweest, prachtig gezeten aan het water met uitzicht op de lagendijk met zijn landelijke bebouwing en waar paard en wagen nog het verkeersbeeld bepaalden. Zo'n oude boom heeft dat allemaal nog meegemaakt. Vorige pagina

Menu