Het voorjaar nadert

Half januari parkeerde ik mijn auto in de omgeving van het gemeentehuis. Als ik langs de singel in de richting van het winkelcentrum loop valt het mij op dat alle vrouwtjes eenden voorzien zijn van een secondant. Geen vrouwtje zwemt rond zonder begeleid te worden door een of meer mannetjes eenden. Bij elk vrouwtje dat op kant zit te rusten zit een woerd naast. Een aantal andere mannetjes zonder vriendin houden de paartjes scherp in de gaten. Geen vrouwtjeseend krijgt de komende tijd de kans alleen op pad te gaan.

De paartijd van eenden begint in het vroege voorjaar. In het stedelijk gebied vaak al in januari of februari. Typisch baltsgedrag is het knikkoppen terwijl de woerd en het vrouwtje op elkaar afzwemmen. Dit heb ik in december al gezien. Het nestelen gebeurd vaak al in maart. Het nest wordt gedeeltelijk gemaakt met gebruik van eigen donsveren. Een goede nestplaats is een pluk brandnetels in de buurt van het water. Ook de holte van een knotwilg biedt goede huisvesting. Nadat eerst alle eieren gelegd zijn begint de eend met broeden. In het laatste stadium dat ze in het ei zitten houden de kuikens door piepgeluidjes elkaar op de hoogte zodat ze na zo'n drie weken ongeveer gelijktijdig uit het ei kruipen. De eendenkuikens worden niet door de moeder gevoerd. Nestvlieders als ze zijn, kunnen ze zodra ze zijn opgedroogd, lopen en zwemmen en dus hun moeder volgen als ze op voedsel uit gaat. Een prachtig gezicht als zo'n rijtje eendenkuikens met hun trotse moeder voorop naar het nabije water waggelt. De zorg van moedereend bestaat verder uit het beschermen en warm houden van de jongen indien dit nodig is. Belangrijk is dat de vetklier op de stuit dichtbij de boven zijde van de staart zich goed ontwikkelt. Door deze te stimuleren (dagelijks vet ze haar veren in) zorgt moeder dat het verenpakje waterafstotend blijft zodat de jongen onder haar verenpakje droogt blijven. Eenden waarbij de stuitklier niet goed werkt worden drijfnat, komen dieper in het water te liggen en worden tenslotte ziek. We noemen zulke eenden lek. De isolatie van een gezond verenpak is zo goed, dat zowel warmte als extreme kou de dieren niet deren. Ook water van zo'n 0 graden is prima voor ze om in te zwemmen.

De jonge eendjes hebben voor een gezonde ontwikkeling plantaardig en dierlijk voedsel nodig. Moedereend zoekt daarom kleine slootjes en uithoeken op waar dit voedsel te vinden is. Zo leert ze automatisch haar poelen waar ze het juiste voedsel moeten zoeken. Na de winterperiode moet je dan ze juist niet voeren met brood of dergelijke omdat dan moedereend in luilekkerland blijft hangen. Heel wat jonge vogels sterven in het voorjaar omdat ze door hun ouders worden bijgevoerd met voor hen ongeschikte mensen voedsel. Dus het noodzakelijk te stoppen met het voedsel versterken zodra de winter voorbij is.

Vorige pagina

Menu