Tijd voor een wandeling door de Ridderkerkse Griend

door Aart van Dragt

Het is begin juni, in deze periode bloeit het grootste deel van onze flora , het is een prachtige periode om een wandeling door de griend te maken. Onze wandeling start achter de bodega Pegassus aan de Ridderkerkse haven. Langs de parkeerplaats geuren de bloeiende vlieren. Even onthouden om straks een paar bloesems mee te nemen voor vlierpannenkoeken. Als het beslag in de koekenpan zit dopen we de vlierbloesem erin en bakken deze mee.

We wandelen over de zomerkade die de langgerekte plas tegen instromen van rivierwater moet beschermen. Dit om te voorkomen, dat door het voedselrijke water de plantengroei zou toenemen en daardoor de plas snel zou dichtgroeien. Enkele maanden geleden is de sloot langs de griend flink uitgediept. De zomerkade is daardoor instabiel geworden. Over meters is de kade aan het afglijden en overal grote scheuren in de grond. De vrijgekomen bagger is aan de zijde van het meertje gedumpt wat daardoor nog sneller dichtslibt. Het nieuwe riet komt al door de bagger heen gegroeid. Een roepende kleine karekiet verraadt dat hij een nest heeft in de oude rietkraag waar ook de gele lis staat te pronken. De Gorzenplas of het stille meertje dankt zijn ontstaan aan de achter de plas gelegen Deltadijk. Bij de aanleg van de dijk, medio 1972/73, heeft men ter plaatse klei weggegraven om het zandlichaam te bekleden. In zeer korte tijd ontstond een prachtig natuurgebied. Aan de haaks op de dijk groeiende rietkragen is nog de ligging van de vroeger poldersloten te herkennen. De slibberige klei van deze slootjes was onbruikbaar voor de dijk en daarom liet men ze ongemoeid. Juist op deze ondiepten greep het riet zijn kans.

Halverwege de zomerkade gaan we de griend in. In dit stukje griend laat men de bomen weer verwilderen. Hoog uitgegroeide wilgen vinden in de modder geen houvast en vallen om. Het pad is pas weer vrijgemaakt. Mans hoge brandnetels hebben het fluitekruid afgelost. In de sloten groeit de waterkers. De dotter is alweer uitgebloeid. Maar wie oplet ziet aan de bladoksels een toefje witte worteltjes verschijnen. Het is de zeldzame spindotter, een aanpassing aan de getijdenbeweging. Bij vloed kan zo'n stukje stengel afbreken en bij eb elders weer wortelen. Al in mei is de lange bloei van de smeerwortel begonnen. De witte, rose of blauwe bloemen worden veelvuldig door hommels bezocht. We komen over een hoge water vluchtheuvel waar nog de fundamenten van een onderkomen vor griendwerkers te zien is. Het stuk dat nu volgt is afgelopen winter gekapt. Tussen het massaal geel bloeiende koolzaad zien we de vele vleerskleurige bloemen van de valeriaan, waarvan de wortel wordt gebruikt om het zenuwkalmerende middel van te maken. De pissige geur van de valeriaan ruiken we overal in de griend. Desondanks worden ze veel door zweefvliegen bezocht. Zweefvliegen gelijken op bijtjes maar missen de angel. Het doel van de gelijknis is om hongerige vogels te misleiden.

Als we achter in de griend zijn moeten we via een brug moeten we de brede tijsloot over De brede sloot zorgt voor de aan en afvoer van het rivierwater. Via greppeltjes staat ze in verbinding met het hele gebied. Toen de griend werd aangelegd, werd om de drie meter een greppel gegraven. De vrijgekomen grond wierp men op de akker. Door het minder intensieve onderhoud zijn vele greppels dicht geslibd. Vele vochtminnende planten groeien geweldig in deze voedselrijke modder. Hier mag een stukje griend verwilderen. Het wordt al een beetje moerasbos. Als een liaan slingert de haagwinde door de wilgen. De als pispotjes bekend staande klimplant is een ramp voor de griendwerker die haar bestrijden moet. De lange wortelstokken lopen steeds weer uit, en het zaad blijft jarenlang kiemkrachtig. De fors uitgroeiende beplanting zal in de zomer voor een jungleachtig sfeertje zorgen. Als een blauwe flits zien we een ijsvogeltje voorbij schieten. Dankzij de zachte winters van de laatste jaren maken we steeds meer kans ze te zien.

Als we langs de oevers van de Noord teruglopen, is duidelijk te zien dat niet alle wilgen evenlange takken dragen. Eens in de drie jaar worden in de winter de wilgen van hun takken ontdaan. In het verleden werden de takken verkocht om al naar gelang hun lengte en dikte te worden gebruikt om manden, palingfuiken e.d. te vlechten. Dikkere takken dienden als bonenstaken of om zinkstukken van te vervaardigen. Deze werden veel gebruikt bij de aanleg van de Deltawerken. Opgang maakt het gebruik als tuinscherm. Goed zichtbaar is dat grote gedeelten van de oever zijn weggeslagen door de golven. Een gevolg van het drukke scheepvaartverkeer op de rivier. Ondanks de bloot gespoelde wortels trachten de wilgen zolang mogelijk stand te houden. Hier staan hoge planten als liesgras, het lichtcreme bloeiende poelruit. De eerste kattestaart staat al in bloei. Deze plant is een echte vlindertrekker. Helaas is langs de waterkant het aantal engelwortels (grote en gewone) drastisch afgenomen.

Als de zon voor een korte periode tussen de wolken door wil dringen verdubbelt het vogelzangkoor. De rollers van het winterkoninkje, de monotone roep van de tjiftjaf, het wat weemoedig klinkende liedje van de fitis. In een griendcomplex heeft ieder hakstadium zijn eigen vogelbevolking. Ook de leeftijd van de stobben is van belang i.v.m. de grote van de holen voor de holenbroeders. De zingende vogels zijn met hun tweede legsel bezig. In de verte klinkt de roep van de koekoek. We blijven een tijdje staan om te genieten van de bedrijvige scheepvaart op de Noord.Als de zon weer achter de wolken verdwenen is, besluiten we dat het tijd is om op te stappen.

Vorige pagina

Menu