Een natuurmonument in Hendrik Ido Ambacht.
door Aart van Dragt
De oorzaak van dit verhaal is een artikel van Peter Hol in het blad van de Bomenstichting over de langste perenberceau van Nederland. Je bent bomenliefhebber of niet. Daarom ga ik met het tijdschrift op de bagagedrager geklemd richting Vrouwgelenweg. Na de weg twee keer afgefietst te hebben kom ik eindelijk een tuinder tegen die mij weet te vertellen dat de perenloofgang vijftig meter voorbij "Rijks Zwaan" te vinden is. Het gaat om een 980 meter lange loofgang, maar vanaf de weg niets te zien. Nr 72 ziet er veel belovend uit, echter bezoek wordt niet op prijs gesteld blijkens de borden "prive" en "wacht u voor de hond" en tevens is het hek afgesloten met een groot hangslot. Later zal blijken dat dit het goede adres was. Tussen nr 84 en 80 loopt een pad langs een vervallen schuur. Aarzelend sla ik dit in, een eind verder moet ik nog een toegangshek door en dan gaat het verder over een graspad achter de percelen langs. Eindelijk zie ik de beschreven loofgang te midden van een nieuwe wildernis. Het is een al jaren geleden verlaten golfterrein. Hier heeft de natuur zijn gang kunnen gaan in afwachting van nieuwbouw die er ooit moet komen. Een vlakte met vele bloeiende grassoorten met hier en daar solitaire bomen en boomgroepen. Vooral de vele hoogstamfruitbomen vallen op maar ook staan er abelen, moerascypressen en ik zie er prachtige vlieren bloeien. In het terrein verscholen liggen enkele plassen waarin de gele lissen spiegelen, een dommelende reiger op de leuning van een brug. Ondertussen laten verschillende zangvogels zich horen en zien. En dan kaarsrecht, dwars door het gebied heen, de oude loofgang. In 1922 aangelegd op de hoofdas van een groot fruitbomenbedrijf. Onder de bogen liep een spoorlijntje waarop de kweker zijn fruitoogst per lorrie kon afvoeren. Dat is nog eens een economische benutting van de ruimte. De eigenaar Speelman moet van zijn overkoepelde transportweg tonnen peren hebben geoogst. Het spoorlijntje is al vijftig jaar geleden verdwenen. Nu is het een overdekt wandelpad. Het zou een prachtige achtergrond voor een bruidsrapportage zijn. In 1990 is dit belangrijke cultuurhistorische erfgoed nog gerestaureerd. Hoewel het laantje indrukwekkend oogt is het aan een dringende onderhoudsbeurt toe. De bogen waaraan de leiperen zijn bevestigd zijn in doorgeroest en verbogen. Oorspronkelijk zijn hier 2200 peren geplant, zes verschillende soorten. Helaas vallen er in de bomenrij langzaam gaten omdat er ook bomen doodgaan. Maar ik zie de komende oogst aan de bomen groeien. Het gras onder en naast de loofgang is gemaaid. Het laantje wordt dus niet aan zijn lot overgelaten. De bomenstichting heeft de perenberceau op haar lijst van Nederlandse Monumentale Bomen gezet. Het terrein is nu eigendom van de gemeente Hendrik Ido Ambacht die het Perenlaantje in 2000 op de lijst waardevolle bomen heeft opgenomen. Dat betekent dat deze perenbomen blijven staan en goed onderhouden moeten worden. Maar het wachten is eerst op de nodige financiën voor de noodzakelijke herstelwerkzaamheden. Het laantje moet straks een prominente plaats krijgen in de nieuw te bouwen wijk Volgerlanden. Want zo'n natuurmonument binnen de gemeente grenzen schept ook verplichtingen. Naschrift; enkele dagen na dit eerste bezoek kwamen we er met onze struingroep. Het grootste deel van de grassen was gemaaid. Mede daarom was het eenvoudig de rest van het terrein te verkennen. Terwijl we nieuwsgierig rondneusden bleken we de aandacht getrokken te hebben van een van de omwonenden. Op de terugweg door het perenlaantje werd het pad plotseling geblokkeerd door een reusachtige bulldozer . Twee mannen wachtten ons op en vroegen wat we hier te zoeken hadden. Na enige uitleg van ons vertelden ze dat ze vanuit het toekomstige AZC, dat op een deel van het voormalige golfveld is gebouwd, een oogje in het zeil hielden. Want ze wilden voorkomen dat er vernielingen zouden plaats vinden. " Als de peren rijp zijn trachten mensen in zo'n oude pereboom te klimmen om nog meer peren te bemachtigen ". Een van beschermers had bij de vorige eigenaar nog op dit terrein gewerkt, hetgeen zijn hart voor deze zaak verklaarde. Blijkbaar was onze uitleg en onze uitrusting van 1 verrekijker elk, voldoende om te overtuigen dat we slechts kwamen om dit natuurwonder te bezichtigen want de bulldozer reed achteruit om ons door te laten. Goed het vervoermiddel was wat slecht gekozen en kwam intimiderend over, maar dat er toch mensen zijn die een beetje toezicht houden, vind ik een geruststellende gedachte. Het zou toch te betreuren zijn als enkele kwaadwilligen dit mooie laantje vernielden. Het is te hopen dat het laantje in de nieuwe wijk een plek zal krijgen die het verdient, zodat er meer mensen van kunnen genieten. Maar zo mooi als het staat in de huidige omgeving, dat is nauwelijks te evenaren.
