Duin en Kruidberg

door Aart van Dragt
Het is half juli, als na een regenachtige periode, voor vandaag, de buien volgens de voorspelling in het zuid oosten van het land zullen vallen. Omdat mijn voorkeur droog weer uitgaat, besluit ik naar het noord westen te gaan. In deze vakantietijd wil je graag toch een nieuwe omgeving zien. Daarom gaan de Nederlanders naar Italië en komen de Italianen hier. Niet omdat het elders mooier zou zijn maar omdat het er anders is. Omdat de duinen in Zuid Holland min of meer bekend terrein zijn, is het doel van deze dag de duinen boven Haarlem. De duinen van Voorne mogen de soortenrijkste van Europa zijn, het aantrekkelijke van de duinen van het nationale park Duin en Kruidberg is voor mij in de eerste plaats dat het onbekend terrein is. Dan valt er weer wat te ontdekken! Natuurmonumenten is de eigenaar.

Duin en Kruidberg waren oorspronkelijk twee landgoederen. Parken en bossen gaan hier geleidelijk in de duinen over. Het is een zeer heuvelachtig terrein bedekt met een rijke variatie aan bomen en struiken. Overal zie je spontane bosvorming. Oude bomen worden omgeven door jonge bomen die wachten tot ze voldoende licht krijgen om uit te kunnen groeien. Op de oudste duinwallen staan torenhoge beuken. Statige stammen en daar hoog boven een dak van bladeren. Een bomenkathedraal. Alleen op plekken waar meer licht door het bladerdak valt verdringen zich weer jonge bomen. Aan oude breed uit gegroeide eiken is te zien dat ze ooit op een kaal duin stonden, nu worden ze door een diversiteit aan bomen en struiken omgeven. Dit stuk leent zich alleen al voor uren dwalen. Maar ik had mij voorgenomen een 14 kilometer lange wandelroute te volgen dwars door het brede duin. Verlangend kijk ik af en toe naar de prachtige paadjes die links en rechts van mijn route het bos in leiden. (Gelukkig heb ik op de terugweg er nog wat rond kunnen lopen omdat ik van de route afgedwaald was.) Geleidelijk gaat het bos over in struweel en later in kruiden en grasachtige planten. Even soortenrijk als het bos, zijn de struiken en de planten. Opvallend was dat bijna alle planten van het jacobskruiskruid zijn voorzien van de rupsen van de Sint jacobsvlinder. De rups neemt de giftstoffen uit de plant op en waarna straks de opvallend (rood/zwart) gekleurde vlinder met rust gelaten wordt door de vogels. Vlak voor de kust is de duinvallei tot het grondwater uitgestoven. Hier zijn kansen voor een heel scala van zeldzame planten. Een deel van het gebied wordt begraasd zwarte Shetland ponies. Ik loop dwars door de kudde en ze trekken zich daar niets van aan.

Maar het meest bijzondere van de dag waren de wijngaardslakken. Deze, grote slakken zijn ooit door de landgoedeigenaren als levende delicatesse ingevoerd. Honderden zie ik op en langs het pad. Gelukkig zijn de schelpen op het schelpenpad al aardig plat getrapt zodat de grote slakken wat meer opvallen, want van hun grijs en soms bruine kleur moeten ze het niet hebben..In het begin heb ik enkelingen aan de kant van het pad gezet om ze tegen plattrappen te behoeden. Opeens valt mij op de diverse slakken zich hebben ingegraven. Dat zal in dit vochtige weer geen bescherming tegen de zon zijn. Bij een enkele slak liggen doorzichtige eitjes op de omgewoelde aarde. Als ik een paar slakken optil, zie dat ze onder de schelp een tien centimeter diep gat gegraven hebben en daarin circa zestig witte eitjes deponeren zo groot als een erwt. Over vier weken kruipen de jongen te voorschijn met een doorzichtig huisje op hun rug. Toen ik dit thuis in mijn boeken nazocht las ik ook dat wijngaardslakken het slijm waarmee de slak zich een weg baant door de wijngaardslak ook als verdedigingsmiddel wordt gebruikt. Kruist een wijngaardslak een mierenpad, dan wordt hij door mieren aangepakt. De in het nauw gedreven wijngaardslak perst lucht door zijn ademgat en blaast taai schuim op tot een wal van ondoordringbare belletjes waarachter hij zich terug trekt. De mieren kunnen zo niet bij hem komen.

Wat zou het aardig zijn als we in Ridderkerk ook zulke slakken hadden. Een paar slakken kunnen voor tientallen nakomelingen zorgen. Slechts de gedachte aan een slijmerige broodtrommel weerhoudt me van een wetsovertreding. De wijngaardslak is namelijk beschermd. Maar deze bescherming voorkomt toch niet dat ik met een akelige knerpend geluid er per ongeluk eentje onder mijn voet plet. Rot voor het individu, maar zoveel slakjes in wording komt het voortbestaan in Duin en Kruidberg niet in de problemen.

Vorige pagina

Menu