De beuk en het paard.

door Aart van Dragt

Het huidige park van Huys ten Donck wordt al meer dan 250 jaar beheerd door de familie Groeninx van Zoelen. Wat we nu zien is het resultaat van allerlei besluiten die door de verschillende generaties Groeninx van Zoelen zijn genomen. Dat het resultaat waardevol is wordt algemeen erkend want sinds 1987 is het park evenals het huis een beschermd Rijksmonument. Al vanaf 1979 is het park, als een van de eerste buitenplaatsen, beschermd als Natuurmonument. Het park is vooral ook een historisch oogpunt van belang. Het park is één van de eerste parken in Nederland die vanaf de tweede helft van de 18e eeuw zijn aangelegd in de landschapsstijl. Maar ook vertegenwoordigd het park grote natuurwaarden die bijzonder waardevol zijn in onze stedelijke omgeving.

Uiteraard heeft het park heeft in de loop de jaren een hele ontwikkeling doorgemaakt. Echter in de tweede helft van de 19e eeuw is er niet zoveel meer gebeurd. Dat veranderde toen in 1924 Jonkheer Willem Gerrit Groeninx van Zoelen het huis van zijn oom de Baron Otto Fréderic Groeninx van Zoelen overnam, het huis werd gerestaureerd en ook kreeg het park een noodzakelijk grote onderhoudsbeurt. Daarbij heeft hij gedurende tien jaar gebruik gemaakt van adviezen van de vermaarde landschapsarchitect Leonard A. Springer. Deze landschapsarchitect staat bekend om zijn voorliefde voor bijzondere bomen en planten. Hij heeft daardoor voor de nodige (kleur) accenten in het park gezorgd. Ten oosten van het huis ligt een brede zichtas die eindigt op een bloemweide met in het midden daarvan een prachtige rode beuk. De weide wordt verder omringt met prachtig bloeiende bomen als een Tulpenboom, Magnolia en bijzonder gevormde appelboom. Dit is hoogst waarschijnlijk het resultaat van adviezen van Leonard Springer. Wat jonger is de rode beuk in het centrum van de bloemweide.

Eind van de jaren tachtig leidde de Jonkheer Fréderic Groeninx van Zoelen ons rond door het park en vertelde het volgende verhaal bij deze rode beuk. Dat ging ongeveer zo: "Mij is eens geadviseerd deze boom weg te halen omdat hij de hele zichtas zal dichtgroeien. De boom was toen nog een stuk jonger dan nu en het was nog mogelijk om deze te verplanten. Maar deze boom en plaats zijn mij dierbaar. Mijn vader heeft zijn favoriete rijpaard nadat deze overleden was op deze plek begraven en daarop heeft hij deze mooie boom geplant. Het is voor mij een herinnering die niet mag verdwijnen."

Zijn vader Jonkheer Willem Gerrit Groeninx van Zoelen is in 1963 overleden. Inmiddels is ook de verteller van dit verhaal Jonkheer Frédéric Groeninx van Zoelen vorig jaar overleden. De plaats waar de boom staat maakt deel uit van het Engelse Werk. Net als negentig jaar geleden staat er de komende jaren een grote renovatie gepland. De bedoeling is het Engelse werk in zijn oude luister te herstellen. Ruim vijftig jaar geleden is de boom op de bloemweide geplant. Het argument dat door de boom een deel van de zichtas dicht groeit, geldt nog steeds. Zo'n zichtas is een belangrijk onderdeel van het historische structuur. De bedoeling van de renovatie is ondermeer om oude elementen en paden te herstellen. Toch hoop ik maar dat ook in de toekomst dit verhaal nog bij die fraaie en vitale boom verteld kan worden. Of de boom gehandhaafd wordt is net als vroeger voor een belangrijk deel afhankelijk van besluiten die genomen worden door een nieuwe generatie Groeninx van Zoelen.

Zo komt u aan een wandelkaart voor het Donckse Bos

Vorige pagina

Menu