Broedsucces Huiszwaluw 2005 op het eiland IJsselmonde (oost)

Leon Boon


2005 gaat de boeken in als één van de warmste jaren sinds men metingen uitvoert. Anders gezegd: 2005 behoort tot de vier warmste jaren sinds 1706! De gemiddelde temperatuur bleef steken op 10,7 graden! Ik zie u nu al afvragen: "Het gaat toch over Huiszwaluwen en toch niet over het weer"? Juist, het gaat over Huiszwaluwen Delichon urbica, maar dit uitzonderlijk goede jaar moet toch een oorzaak hebben? Zal dit de temperatuur zijn? In mei 2005 tropische temperaturen, juni kende zelfs een vroege hittegolf en juli en augustus stonden in het teken van grote temperatuurswisselingen met veel regen! Dit laatste is overigens minder goed voor een succesvol broedsel en anderzijds betekent veel regen modder en broeierig weer, met als gevolg veel voedsel voor de Huiszwaluw. Oktober daarentegen bezorgde ons weer zeer veel warmte en evenaarde de hoogste temperatuur ooit sinds het begin van de metingen!

Bovenstaande is enigszins speculatief, maar het is een feit dat 2005 een topjaar was. Maar liefst 134 paartjes (zie bijgevoegde tabellen) kwamen succesvol tot broeden! Of anders: een toename van 150,56%! Dankzij de inzet en bereidheid van een grote groep tellers is dit aantal bekend geworden! Het oostelijke deel van het eiland IJsselmonde is voor het tweede achtereenvolgende jaar op een systematische wijze geïnventariseerd op deze kolonievogel. Systematisch, omdat bekende broedplaatsen van het voorgaande jaar (2004) zijn nagelopen. Vervolgens zijn de broedaantallen verzameld en vastgelegd in één verslag. Er kan gesteld worden dat ten opzichte van 2004 een uitbreiding heeft plaats gevonden in aantal en nieuwe broedlocaties. Met name in de landelijk gelegen delen van het gebied vond een explosieve uitbreiding plaats. De Pruimendijk (Ridderkerk), Vrouwgelenweg (Hendrik-Ido-Ambacht) en de Achterzeedijk (Barendrecht) zijn hier goede voorbeelden van. Verklaringen hiervoor moeten gezocht worden in de richting van: geen verstoring, groot voedselaanbod en voldoende aanwezigheid van nestmateriaal.

In het stedelijke gebied daarentegen is één en ander gebeurd wat van invloed is geweest op het aantal broedpaartjes. (Sloop)werkzaamheden gedurende de gehele broedperiode aan de Pretoriusstraat en Gerrit Maritzstraat (Ridderkerk) en onderhoudswerkzaamheden te Rhoon (dakgoten een witte verflaag geven) hebben er toe geleid dat de aantallen zijn geminimaliseerd. Minder zorgwekend, maar toch vermeldenswaardig is de sloop en tevens nieuwbouw van Pruimendijk 180. In de nazomer van 2005 is het bestaande huis afgebroken, uitbreiding was noodzakelijk voor het bedrijf, en direct hier aansluitend is een nieuw huis gebouwd. De bewoners zijn begaan met het wel en wee van de Huiszwaluw en hebben aangegeven dat het nieuwe huis eveneens geschikt zal zijn voor broedgelegenheid voor de Huiszwaluw. Dit stemt ons tevreden, echter wat de broedsuccessen van afgelopen jaar zijn geweest zal onbekend blijven. In de vroege nazomer zitten Huiszwaluwen nog op hun nest, het tweede of derde legsel wordt dan geproduceerd, en deze zijn verstoord. Mogelijk is dit ook de oorzaak dat later in het jaar grote zwermen Huiszwaluwen boven Oostendam achterwege zijn gebleven. Aankomend broedseizoen zal aantonen of de (on)gewenste veranderingen alhier niet ten nadele zijn geweest.

Het goede jaar past thuis in de landelijke trend. De opmars, evenals in 2004, lijkt op dit moment niet te stuiten! Onder andere in Noord-Brabant (tot in België) doet deze soort het bijzonder goed. Wat zal 2006 de Huiszwaluw brengen? Zal het stedelijke gebied steeds minder aantrekkelijk worden voor de soort met als gevolg alleen nog vestigingen in het 'open' gebied? Voorlichting aan eigenaren van gebouwen waar nesten 'hangen' tijdens de inventarisatieronden wordt steeds belangrijker. Immers, met het verdwijnen van deze schaarse locaties, zal de soort toch geen standhouden!

Oproep om Huiszwaluwnesten te melden


Ook dit jaar hopen we weer de Huiszwaluwen te gaan inventariseren. Ziet u broedende Huiszwaluwen op het eiland IJsselmonde? Schroomt u dan niet om ze te melden aan ondergetekende! Niet alleen nesten kunnen gemeld worden, ook bijvoorbeeld verstoring om en nabij een kolonie zijn het vermelden waard. Immers, in dit soort situaties gaat zeker op 'Niet geschoten, is altijd mis!'. Dit kan via het volgende e-mailadres: lsb.zuidhollandzuid@sovon.nl .

Vorige pagina