Zienswijze Natuurvereniging Ridderkerk op Ontwerp Provinciale Structuurvisie Zuid-Holland
Provincie Zuid-Holland
Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland
t.a.v. projectteam Structuurvisie, kamer A 071
Postbus 90602
2509 LP Den Haag
Geachte heer/mevrouw,
Middels dit document presenteert de Natuurvereniging Ridderkerk haar zienswijze op de door u opgestelde Ontwerp Provinciale Structuurvisie Zuid-Holland. Wij richten ons in deze reactie met name op ons werkgebied, het eiland IJsselmonde. De Provincie Zuid-Holland richt zich in de Structuurvisie op een duurzame inrichting van het landschap. Hierin wordt gestreefd naar een samenhanghangend stedelijk en landschappelijk netwerk. Een goed streven, dat ons inziens een stevige basis vormt voor de leefbaarheid in de provincie Zuid-Holland. De Provincie onderschrijft in haar Structuurvisie het belang van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Deze aaneenschakeling van gebieden, waar de natuurwaarden voorop staan, is niet alleen van belang om de biodiversiteit te behouden, maar het vormt ook een belangrijke buffer tegen de klimaatverandering. Daarom pleiten wij ervoor om de doelstellingen te behouden en zeker niet te gaan bezuinigen op de EHS. Dit zal, zoals ook uit de Plan MER Provinciale Structuurvisie valt op te maken, slechts leiden tot een verslechtering van het leefklimaat van de provincie Zuid-Holland. Daarmee zal het op de lange termijn alleen maar leiden tot meer economisch verlies in plaats van een mogelijkheid tot economische bezuiniging op de korte termijn. Om de doelstellingen van de EHS te kunnen behalen zijn twee elementen van groot belang.
Ten eerste, moet de nadruk binnen de gebieden, die onder de EHS vallen, op de natuurwaarden liggen. Vaak wordt gedacht dat natuur en recreatie onbeperkt samen kunnen gaan. Dit slechts ten dele waar. Met name kritische soorten stellen hoge eisen aan hun leefgebied. Daarom is het van belang om bij de inrichting de doelsoorten van het gebied en de eisen die zij stellen als uitgangspunt te hanteren. Bovendien kunnen kleinschalige aanpassingen aan de inrichting van een gebied van toegevoegde waarde zijn voor het verhogen van natuurkwaliteit in combinatie met het vervullen van de recreatieve functie. Wij vragen echter wel om de ambitie "Ecologische Hoofdstructuur waar mogelijk beter benutten voor recreatie" genoemd bij paragraaf 5.7.2 ('Een complete Ecologische Hoofdstructuur realiseren') te verwijderen. Het kan zeker ter overweging gebruikt worden bij inrichtingsplannen rondom de EHS, maar het zou niet een ambitie op zichzelf moeten zijn, want hiermee wordt tekort gedaan aan de doelstelling van de EHS zelf. Een ander element dat van groot belang is voor het realiseren van de doelstellingen van de EHS is het feit dat de individuele natuurgebieden met elkaar worden verbonden door duurzame ecologische verbindingen. Dit is ook opgenomen in de Structuurvisie, maar door de te kleine oppervlakten van de verbindingszones (zeker gezien t.o.v. de te verbinden gebieden) staan de verbindingen vaak onder grote druk van de omgeving. Met het oog op deze ontwikkeling is het ook van belang een grote hoeveelheid verbindingen te creëren. Zoals in de Structuurvisie ook wordt aangegeven kan alleen door de fragmentatie te verminderen en samenhang tussen gebieden te creëren een robuuste versterking van de EHS worden bereikt. Derhalve dient de oorspronkelijke ambitie voor de realisatie van de PEHS gehandhaafd te blijven. Op het eiland IJsselmonde wordt gestreefd naar de realisatie van een Provinciaal Landschap. Deze moet een onderdeel vormen van het landschappelijk netwerk en tegenwicht bieden aan de verstedelijking en zware infrastructuur (paragraaf 4.8.2). Het Provinciaal Landschap bestaat uit een aaneenschakeling van natuur- en recreatiegebieden dat loopt van noordoost-IJsselmonde langs de zuidkant van het eiland naar Midden-IJsselmonde. Op deze manier slaat het Provinciaal Landschap op IJsselmonde een brug tussen de Groene Ruggegraat in de Alblasserwaard ten noorden van het gebied en het Nationaal Landschap de Hoeksche Waard aan de zuidkant. De kwaliteit van het gebied zou ons inziens nog versterkt kunnen worden door de Structuurvisie op enkele punten aan te passen. Zo zou de Crezéepolder, als onderdeel van de EHS, de kwaliteit van een stiltegebied kunnen dragen. Er is een grote behoefte aan open, groene en stille gebieden op korte afstand van de stad. In navolging van het zuidelijke gedeelte van Park Buytenland zou ook een deel van Park Deltapoort de kwaliteit kunnen krijgen als stiltegebied. Om tot een daadwerkelijke versterking van de recreatieve en landschappelijke kwaliteit te komen verzoeken wij de provincie om de Groene Ruggegraat via de Crezéepolder, Polder Sandelingen-Ambacht, Rijsoordbos en omliggende polder, het Develgebied, de Hooge Nessepolder en de grienden langs de Oude Maas te verlengen, zodat het een duurzame ecologische verbinding kan vormen tussen de Alblasserwaard en de Hoeksche Waard. Hierdoor wordt voorkomen dat een grote omtrekkende beweging om de stedelijke omgeving gemaakt hoeft te worden. Bovendien wordt op die manier een robuuste buffer van hoge kwaliteit en prioriteit gecreëerd. Gezien het feit dat op IJsselmonde een sterk versnipperd landschap bestaat is het van belang om de bestaande gebieden met een hoge landschappelijke kwaliteit met elkaar te verbinden. Zo is het, gezien de toekomstige inrichting, zeer moeilijk om bijvoorbeeld het landgoed van het Huys ten Donck bij Ridderkerk te verbinden met het in te richten Provinciaal Landschap. Daarentegen kunnen ecologische verbindingen, zoals een ecoduct of faunapassage, op diverse locaties op eenvoudige wijze worden ingepast. Dit zal de kwaliteit van het gehele gebied verhogen. De zware infrastructuur vormt op diverse plekken belangrijke knelpunten voor de verspreiding van flora en fauna waar ecologische verbindingen een uitkomst kunnen bieden. Wij verzoeken de provincie dan ook dit expliciet in de Structuurvisie op te nemen. Samenvattend kan gesteld worden dat de Natuurvereniging Ridderkerk de Provincie Zuid-Holland wil wijzen op het grote belang van de EHS. Daarom moet voorkomen worden dat de ambities t.a.v. de realisatie van de EHS worden bijgesteld. Om de kwaliteit van de EHS te behouden dienen de natuurwaarden voorop te staan. Een recreatieve functie kan in sommige gebieden worden gecombineerd, maar dient geen doel op zich te zijn. Daarnaast zal de kwaliteit van de EHS versterkt worden door de inrichting van een groot aantal hoogwaardige verbindingszones. Ter illustratie van de genoemde elementen worden enkele voorbeelden op het eiland IJsselmonde genoemd. Het aanwijzen van de Crezéepolder als stiltegebied, het doortrekken van de Groene Ruggegraat over IJsselmonde en het inpassen van ecologische verbindingen in de vorm van bijv. faunapassages dragen stuk voor stuk bij aan een verhoging van de kwaliteit van de EHS en daarmee de leefbaarheid van de provincie Zuid-Holland. Wij verwachten dat u de door ons aangegeven wijzigingen verwerkt in uw plan. Wij zijn graag bereid hierover met u van gedachten te wisselen of een bijdrage te leveren indien u dit noodzakelijk acht. Hoogachtend, Sander Elzerman
Werkgroep ROM
Natuurvereniging Ridderkerk
